Een plaatje zegt meer dan duizend woorden

Dit oude chineese spreekwoord is zeker van toepassing op amateur televisie. En met name geldt dit voor Slow Scan TeleVision, de oudste versie. Deze mode, die al heel lang een sluimerend leven leidt op de HF-banden is recent tot nieuw leven gekomen. De oorzaak hiervan is het beschikbaar komen van speciale hulpmiddelen. De geschiedenis herhaalt zich, net zoals voor RTTY, nu ook voor SSTV. RTTY kwam pas tot grote bloei toen de PTT's grote hoeveelheden telexapparatuur ging afstoten in de 60-er jaren. Voor spotprijsjes hebben toen zeer veel amateurs zo'n 'wortelstamper' kunnen bemachtigen.

De tv-amateurs stonden voor het grote probleem: Hoe zet men beelden om in electrische signalen en terug, stroompjes in plaatjes. Over bewegende beelden werd toen maar helemaal niet gesproken. Het TV-omroepsysteem kon niet toegepast worden op de HF-banden, omdat daar geen bandbreedte genoeg beschikbaar is. Een groep amateurs ging zich daarom toeleggen op het werken op de UHF en microgolf banden. Daarmee werd het huidige ATV geboren. Op de HF-banden bleef men experimenteren met lang nalichtende kathodestraalbuizen - uit de radartechniek.

Apparatuur voor opname was er eigenlijk niet. Men moest een soort Nipkovsche schijf maken - tegenwoordig noemen we dat een scanner.

Met de komst van de Commodore 64 en later de Amiga werd het mogelijk om op eenvoudige wijze plaatjes op een beeldscherm te toveren. Ook konden nu op eenvoudige wijze computerplaatjes in electrische signalen worden omgezet.

Men had reeds een standaard ontwikkeld voor TV-beelden. Een zwart-wit plaatje werd opgebouwd uit 120 lijnen. Elke lijn werd gedurende 62 miliseconden afgetast. De helderheid wordt in frequentie van een audiosignaal omgezet. Zwart is 1500 Hz en wit is 2300 Hz. Elke lijn wordt voorafgegaan door een 5 milisec. durende synchronisatiepulse, een toontje van 1200 Hz. Met 15 lijnen per seconde duurt het alles bij elkaar dan 2 minuten om een beeld op te bouwen. Dus geen flitsende beelden.

Kleur was nu ook mogelijk. Maar hoe doen we dat? Daar had de zwart-wit standaard niet in voorzien. Er onstonden nu een aantal 'standaarden'. Bekende namen zijn Robot, Martin, Scottie. Ook JVFax een bekende naam in deze wereld uit de Fax wereld, kan aan het rijtje worden toegevoegd. Immers Faximile is ook een soort van SSTV. Het werd populair door de mogelijkheid om weerbeelden te ontvangen.

SSTV is ontwikkeld door radio amateurs om een manier te hebben om plaatjes te kunnen verzenden op een gewoon spraak kanaal.

Slow Scan TV wordt opgebouwd door frame en line pulsen zoals alle TV methodes.

In het begin was SSTV alleen maar zwart wit met een resolutie van 120 pixels en 120 lijnen, het duurde zeven tot acht seconden om een beeld te verzenden (en ontvangen natuurlijk).

Door het verdubbelen van de lijnen of de pixels steeg de zendtijd tot 16 en 32 seconden.

De eerste experimenten met kleuren beelden werden gedaan door afzonderlijk rood, groen en blauw te verwijderen en daarna in zwart wit te verzenden aan de ontvangst kant werden ze dan weer samen gevoegd tot een kleuren plaatje, je moest dus alle doorgangen goed ontvangen om een mooi plaatje te kunnen krijgen.

De Duitse slow scan pionier Volker Wraase, DL2RZ ontwikkelde een line sequentiële procedure die staat voor de tegenwoordige vorm van SSTV in een aangepaste vorm.

Hier werd het plaatje gedeeld in drie delen en per lijn verzonden in rood, groen en blauwe delen .

het weer ordenen van deze delen aan de ontvangst kant wordt gedaan door een gemodificeerde sync puls aan het begin van de rode lijn.

Essentiële ontwikkelingen weden gemaakt door de Britse radio amateur Eddie ("Scottie") Murphy, GM3SBC, en Martin Emmerson, G3OQD, die een methode wilde ontwikkelen die minder gevoelig was voor storing.De hoeveelheid sync signalen werden gereduceerd, zodat het kleuren plaatje bijna zonder deze sync`s kon worden verzonden.

Deze nieuwe methode werd snel geaccepteerd als een "nieuwe mode" door de Slow scanners.

De meeste tegenwoordige SSTV standaards zijn het werk van G3OQD, zijn "Martin1" mode wordt over de hele wereld gebruikt.

De kleur sequens is groen, blauw en rood (GBR), om een plaatje te verzenden in "martin1" heb je 114 seconden nodig.